Studieproject: Centrum voor sport en gezondheid

Hoe kan architectuur een positieve bijdrage leveren in de zoektocht naar oplossingen binnen de heersende energie- en klimaatproblematiek? Een persoonlijke visie, denkwijze en mogelijk antwoord is klimaatinteractieve architectuur.

Klimaatinteractieve architectuur houdt zich bezig met de capaciteit van het klimaat en gebruikt het potentieel wat daarin gelegen is om in overeenstemming met de functie tot vormgeving en materialisatie te komen. Met als doel, een energetische omzetting te bereiken ten behoeve van het gebouw en de gebruiker. Hiermee is het holistisch van aard, zelfvoorzienend in de energievraag, functionerend als een organisme, gevoed door het klimaat.

Hierdoor ontstaat een nodige gebouwtransformatie van energieconsument naar energieproducent.

Problematiek

Te midden van een chaotische wereld die onderhevig is aan een steeds sneller veranderend wereldbeeld, is onze maatschappij geworden tot een polariteit van de natuurlijke leefomgeving. Door de houding die deze maatschappij hanteert, begint de aarde uitgeput te raken en worden wij geconfronteerd met problematiek die voortkomt uit deze zelfde houding. De voornaamste problemen zijn energetisch van aard en hebben betrekking op het klimaat met een negatief effect op onze directe leefomgeving. Het verbranden van fossiele brandstoffen ten behoeve van energie brengt verschillende implicaties met zich mee. Niet alleen worden deze grondstoffen met de dag schaarser, tevens vindt hierdoor een nog steeds toenemende uitstoot plaats van schadelijke stoffen binnen onze atmosfeer. Rapportages van het IEA, IPCC en KNMI concluderen een groot dilemma met mogelijk extreme gevolgen als er niet snel ingegrepen wordt binnen het menselijk handelen. Dit is wat leeft in de ‘zeitgeist’ van dit moment. De aarde spreekt ons aan op ons verantwoordelijkheidsgevoel en het is aan ons om daar gehoor aan te geven.

Probleemstelling

Hoe architectuur op een positieve manier kan bijdragen in de zoektocht naar oplossingen binnen de heersende energie- en klimaatproblematiek is om die reden de vraag die centraal staat. ‘Klimaatinteractieve architectuur’ is een persoonlijke visie en antwoord op deze vraag.

Klimaatinteractieve architectuur

Klimaatinteractieve architectuur houdt zich bezig met de capaciteit van het klimaat en gebruikt het potentieel wat daarin gelegen is om in overeenstemming met de functie tot vormgeving en materialisatie te komen. Met als doel, een energetische omzetting te bereiken ten behoeve van het gebouw en de gebruiker. Hiermee is het holistisch van aard, zelfvoorzienend in de energievraag, functionerend als een organisme, gevoed door het klimaat.

De capaciteit van de verschillende klimaatfactoren is energetisch van aard en kan een bijdrage leveren aan de energievoorziening van gebouwen. De luchttemperatuur, zonneschijn, wind, neerslag en vocht zijn pure vormen van energie die overal om ons heen aanwezig zijn. Door vormgeving en materiaalgebruik in harmonie te brengen met het potentieel aan energie, die gelegen is in de verschillende klimaatfactoren, kan er geprofiteerd worden van de gratis energie die deze ons toereiken.

Paradigma; Centrum voor sport en gezondheid

Ter inleiding van het onderwerp klimaatinteractieve architectuur, als paradigma en als illustratieve onderbouwing van het denken, is een architectonisch ontwerp gemaakt van een centrum voor sport en gezondheid. Een ontwerpopgave die voortkomt vanuit de gemeente Ede en opdrachtgever Cincemec Plus BV. Zij willen met het plan ‘Valley Center’ aan de zuidelijke entree van Ede, in het hart van de Gelderse Vallei, een ontmoetingscentrum creëren, waar mensen elkaar in hun vrije tijd ontmoeten voor geestelijke of fysieke ontspanning en waar mensen elkaar zakelijk ontmoeten om ideeën en informatie uit te wisselen. Het centrum voor sport en gezondheid vormt hier een onderdeel van.

Het architectonisch ontwerp is tot stand gekomen door een benadering van uit drie invalshoeken, namelijk vanuit de stedenbouwkundige, de functionele en klimatologische context. Een onconventionele benadering waarbij het ontwerp voornamelijk voortkomt uit het klimaat.

Binnen de klimatologische context is gekeken naar de verschillende invloeden die de afzonderlijke klimaatfactoren (parameters) hebben. Per klimaatparameter is een subconcept ontstaan wat geleid heeft tot verschillende ingrepen en aanpassingen binnen de vormgeving van het gebouw. De subconcepten zijn letterlijke invloeden die als leidraad in de vormgeving een rol hebben gespeeld waarbij gekeken is naar de langjarige gemiddelde waarnemingen van de verschillende klimaatfactoren. De kaveloriëntatie, de stand van de zon, de richting van de wind en het opvangen van hemelwater spelen hierbij een grote rol.

Klimaatinteractieve gebouwomhulling

Klimaatinteractieve architectuur suggereert een architectuur die in wisselwerking staat met het klimaat. Vormgeving kan afgeleid worden uit het klimaat, de interactie vindt plaats in de gebouwhuid, ofwel de klimaatinteractieve gebouwomhulling. Deze vormt een heroverweging van de conventionele gevel waarin het denken op macroschaal transformeert naar een denken op micro- en nanoschaal. Het is gebaseerd op in ontwikkeling zijnde technologieën en de visie van de biomimicry.

De klimaatinteractieve gebouwomhulling is een dynamisch energiebesparend orgaan van het gebouw en vormt een interactief medium tussen het binnen- en buitenklimaat. Het is opgebouwd uit een gelaagde cellulaire structuur waarin verschillende celfuncties opgenomen zijn die reageren op de verschillende factoren van het binnen- en buitenklimaat, aangestuurd door een centraal aansturingsysteem. Door de koppeling van de gebouwomhulling met een hexagonaal vormgegeven structuur ontstaat een informatieve wisselwerking tussen cel en aansturing. Dit zorgt voor een energetisch proces waardoor het gebouw op een klimaatinteractieve wijze wordt geventileerd, verwarmd en gekoeld, voorzien wordt van elektriciteit en water. Daarnaast is het mogelijk op ieder gewenste locatie openingen te creëren ten behoeve van daglicht, zonlicht en doorkijk. De opbouw van de klimaatinteractieve gebouwomhulling is van links naar rechts (van buiten naar binnen); de zon elektracel, de lichtcel, de wind elektracel, de ventilatiecel, de watercel en de warmte- koudecel. Iedere cel is voorzien van een kleur waardoor de dynamiek van de celwerking tot uiting komt in het gevelbeeld en hiermee te allen tijde een subtiele weerspiegeling laat zien van het klimaat.

Er ontstaat hierdoor een ‘zelfvoorzienend organisme’, een samenwerkende entiteit als gebouw waarbij vorm en functie samenvloeien met de technische installatie. Op deze manier zullen gebouwen in de toekomende tijd losgekoppeld worden van het energienetwerk en transformeren van energieconsument naar energieproducent.

This entry was posted on maandag, juni 21st, 2010 at 19:28 and is filed under Artikelen, Inspiratie, Publicaties. You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.